Κάπνισμα και COVID-19

Έχει χυθεί πολύ μελάνι από τότε που ο κορωνοιός μπήκε στη ζωή μας. Το πρώτο που μάθαμε ήταν οτι όλοι όσοι έχουν υποκείμενα νοσήματα έχουν και περισσότερες πιθανότητες να περάσουν τη νόσο βαριά. Από τη στιγμή που η covid19  είναι ξεκάθαρο οτι προκαλεί σοβαρά  αναπνευστικά προβλήματα ήταν αναμενόμενο να ενοχοποιηθεί και το τσιγάρο. Πρόσφατα κάποιες ανακοινώσεις Γάλλων ερευνητών του Ινστιτούτου Pasteur ότι η νικοτίνη προφυλάσσει από τον νέο κορωνοιό δημιούργησαν μια σειρά από αντιδράσεις και όχι άδικα.  Η σχέση καπνίσματος και COVID-19 δεν θα μπορούσε να είναι καλή σύμφωνα με τους ειδικούς.

Είναι αναμφισβήτητο, ότι το κάπνισμα τσιγάρου ή οποιουδήποτε άλλου καπνικού προϊόντος προκαλεί μείωση της άμυνας του αναπνευστικού συστήματος και προδιαθέτει για εμφάνιση συχνών μικροβιακών και ιογενών λοιμώξεων. Αυτό ισχύει και για τον νέο κορωνοϊό και, μάλιστα, εκτός από την ανεπαρκή άμυνα των βρόγχων και των πνευμόνων των καπνιστών, στην περίπτωσή του υπάρχει και ιδιαίτερος μηχανισμός. Έχει αποδειχθεί ότι ο κορωνοϊός προσπερνά σχετικά εύκολα την ανεπαρκή άμυνα του κροσσωτού επιθηλίου των βρόγχων των καπνιστών και προσκολλάται στο αναπνευστικό σύστημα με ειδικούς υποδοχείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE-2). Η γονιδιακή έκφραση του ενζύμου αυτού είναι μεγαλύτερη στον καπνιστή, ο οποίος με αυτό τον μηχανισμό παρέχει περισσότερους υποδοχείς και ακόμα πιο πρόσφορο έδαφος για προσκόλληση του ιού στον πνεύμονα.

Επίσης, η χρήση προϊόντων καπνού οδηγεί σε πολύ μεγάλη αύξηση της επαφής των χεριών με το στόμα, φέρνει σε συχνή επαφή τα δάκτυλα με δυνητικά μολυσμένα αντικείμενα (πακέτο, σπίρτα, αναπτήρας, συσκευές ατμίσματος κ.λπ.), ανεξάρτητα από τη χρήση προστατευτικών γαντιών και δυσχεραίνει τη σωστή χρήση μάσκας.

Πέρα από τη μεγαλύτερη πιθανότητα προσβολής από COVID-19, οι καπνιστές νοσούν πιο βαριά συγκριτικά με τους μη καπνιστές, όσον αφορά τα συμπτώματα κυρίως του βήχα και της δύσπνοιας, την ανάπτυξη πνευμονίας και την εκδήλωση αναπνευστικής ανεπάρκειας. Αναφορές από την Κίνα ανεβάζουν το ποσοστό των καπνιστών ασθενών με COVID-19 που χρειάσθηκε να εισαχθούν σε ΜΕΘ στο 12,3%, ενώ οι μη καπνιστές ήταν μόλις 4,7%. Επίσης σε πρόσφατη μελέτη από τη Κίνα αναφέρεται 9% απώλεια ζωής σε καπνιστές, συγκριτικά με 4% σε μη καπνιστές ασθενείς.

Επιπλέον πρέπει να αναφερθεί ότι ο καπνιστής που ενδεχομένως έχει προσβληθεί από τον νέο κορωνοϊό αλλά είναι ακόμα ασυμπτωματικός, με τον χρόνιο βήχα του, προκαλεί μεγαλύτερη σταγονιδιακή διασπορά της νόσου. Ο χρήστης προϊόντων καπνού, επιπρόσθετα παράγει ρύπους που δυνητικά συμβάλλουν στη διασπορά της νόσου (αποτσίγαρα, αιωρούμενα σωματίδια, τριτογενές κάπνισμα από ρύπανση δαπέδου, επίπλων κ.ά.). Τέλος, η απαγόρευση των μετακινήσεων που εφαρμόζεται για την αντιμετώπιση της πανδημίας αυξάνει τον κίνδυνο οικογενειακής έκθεσης, ιδίως μικρών παιδιών, σε δευτερογενές και τριτογενές παθητικό κάπνισμα μέσα στο σπίτι του καπνιστή, μας εξηγεί ο Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς, MD, PhD, FCCP, Πνευμονολόγος, Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΠΝΟΗ Metropolitan Hospital