Καραντίνα: Πότε και πως θα είναι η επόμενη μέρα

Οι μέρες της καραντίνας δεν είναι εύκολες ωστόσο είναι αναγκαίες. Παρακολουθούμε καθημερινά προβλέψεις ειδικών σύμφωνα με τις οποίες δεν πρέπει ακόμα να «χαλαρώσουμε» ούτε τα μέτρα να μειωθούν γιατι αυτό θα έχει σίγουρα δυσάρεστες επιπτώσεις.  Στη σκιά του Covid19, η νέα πραγματικότητα «Μένουμε σπίτι» μας καθηλώνει μπροστά στους υπολογιστές και τις τηλεοράσεις με στόχο να ενημερωθούμε σφαιρικά για όλα όσα σχετίζονται με τον κορωνοϊό που άλλαξε τη ζωή μας. Η ενημέρωση όμως συνήθως  δημιουργεί και νέα ερωτηματικά. Ο επίκουρος καθηγητής Νοσηλευτικής Δημόσιας Υγείας στο Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο και πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Κρήτης, της Ένωσης Νοσηλευτών Ελλάδας δρ. Γιώργος Κριτσωτάκης μας απαντάει σε 3 ερωτήματα που σίγουρα «βασανίζουν» και το δικό σας μυαλό.

Γιατι κάποιοι ασθενείς αρρωσταίνουν βαριά και κάποιοι άλλοι όχι; Και δεν εννοώ για τις περιπτώσεις που έχουν υποκείμενα νοσήματα. Εννοώ για τις περιπτώσεις που κάποιος μπορεί να κάνει δέκατα και κάποιος άλλος να έχει 38.9 μαζί με δύσπνοια. Διακρίνουμε δηλαδή μια περίεργη “διάκριση” του ιού που μας προβληματίζει και μας δημιουργεί άγχος και φόβο.

Πράγματι το φάσμα της συμπτωματικής λοίμωξης κυμαίνεται από ήπια έως πολύ σοβαρή, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία ανήκει στην ήπια κατηγορία. Από μελέτη στην Κίνα σε 44.500 επιβεβαιωμένες λοιμώξεις, το 81% ήταν ήπιας συμπτωματολογίας, το 14% σοβαρής και το 5% πολύ σοβαρής. Στις μη σοβαρές περιπτώσεις δεν καταγράφηκαν θάνατοι. Γενικά φαίνεται ότι όσοι έχουν υποκείμενα νοσήματα και είναι μεγαλύτερης ηλικίας έχουν υψηλότερη πιθανότητα να εκδηλώσουν σοβαρή νόσο. Επίσης στις χώρες που υπάρχει σχετική καταγραφή, φαίνεται ότι οι άντρες έχουν περισσότερες πιθανότητες να καταλήξουν. Από εκεί και πέρα είναι νωρίς να προβούμε μετά βεβαιότητας σε επιπλέον συμπεράσματα, αλλά το διαφορετικό γονιδιακό προφίλ φαίνεται ότι έχει κάποιο ρόλο, όπως και η διαφορετική απόκριση του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Οφείλω πάντως να τονίσω ότι αυτό που περιγράφετε για διαφορετική βαρύτητα της νόσου σε διαφορετικά άτομα ισχύει σε όλες τις ιογενείς, και όχι μόνο, λοιμώξεις.

Τελικά τα τεστ αν γινόντουσαν σε καθημερινή βάση σε περισσότερους ανθρώπους αυτό θα βοηθούσε; Θα ήταν καθοριστικό για τις εξελίξεις; Με δεδομένο οτι ισχύουν τα μέτρα απαγόρευσης κυκλοφορίας. Θέλω να πω οσοι νοσούν το μαθαίνουμε και αντιμετωπίζονται στα νοσοκομεία. Τα συχνότερα τεστς πως θα βοηθούσαν; 

Σε γενικές γραμμές δεν είναι σωστό να απομονώνουμε και να σχολιάζουμε μεμονωμένα μέτρα, τα οποία όμως ανήκουν στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής και τα οποία συνδυάζονται και με άλλα μέτρα. Η στρατηγική αυτή καθορίζεται για την Ελλάδα από την ‘Επιτροπή Αντιμετώπισης Εκτάκτων Συμβάντων Δημόσιας Υγείας’. Με βάση το πως εξελίσσεται η πανδημία στην Ελλάδα και τα υπάρχοντα αποτελέσματα που βρίσκονται στο καλό σενάριο, φαίνεται ότι τα τεστ όπως γίνονται στις δεδομένες συνθήκες του ‘Μένουμε σπίτι’ και με τις υπάρχουσες κατευθυντήριες οδηγίες της επιτροπής επιτελούν το σκοπό τους. Εάν αλλάξουν τα δεδομένα και η στρατηγική, η επιτροπή θα επανακαθορίσει τις οδηγίες που δίνει για τη χρήση των τεστ. Δεν είναι δόκιμο λοιπόν να σχολιάζουμε το ένα μόνο μέτρο όταν για το κάθε αποτέλεσμα ευθύνεται συνδυασμός μέτρων.

Ποια θα είναι η επόμενη ημέρα; Τι θα γίνει δηλαδή όταν θα βγούμε όλοι από τα σπίτια μας; Υπάρχει περίπτωση να υπάρξει δεύτερο κύμα; Αποκλείεται κάποιοι ασυμπτωματικοί – που ναι μεν ήταν στα σπίτια τους αυτό τον καιρό αλλά έκαναν και κάποιες αναγκαίες μετακινήσεις π.χ. Σούπερ μάρκετ –  να έχουν τον ιό  και στην πορεία να τον διασπείρουν ξανά;

Κοιτάξτε, κανένας δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα για την επόμενη μέρα, και άρα ούτε να επιβεβαιώσει με ευκολία, αλλά ούτε και να αποκλείσει καταστάσεις. Γίνονται διαφορετικές προβλέψεις και οι αποφάσεις που βασίζονται στις προβλέψεις είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων. Με βάση την πιο πρόσφατη πρόβλεψη του Institutefor Health Metrics and Evaluation (IHME) του Πανεπιστημίου της Washington εάν συνεχιστούν στην Ελλάδα και για όλο τον Μάιο τα μέτρα περιορισμού όπως ισχύουν τώρα, τότε από 1^η του Ιούνη θα μπορούμε να μιλάμε για καθόλου ή ελάχιστα κρούσματα που θα αντιμετωπίζονται με επάρκεια από το σύστημα υγείας χωρίς προβληματισμό για τον γενικό πληθυσμό. Αυτό όμως το γεγονός δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν εξάρσεις της νόσου και προφανώς δεν καθορίζει από μόνο του το τι θα γίνει στην Ελλάδα. Ας μην ξεχνάμε ότι αποτελεί μία πρόβλεψη με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα και όχι συμβόλαιο. Τα δεδομένα, και άρα οι προβλέψεις που βασίζονται σε αυτά, μπορεί να αλλάξουν. Θέλω όμως να τονίσω ότι έτσι κι αλλιώς μέχρι τις 27-4 συνεχίζουν οι υπάρχοντες περιορισμοί μετακίνησης και υπάρχουν αρκετές μέρες για να γίνει καλύτερη εκτίμηση όλων των παραμέτρων του προβλήματος. Ακόμη πάντως και στο πολύ πιθανό σενάριο ότι ο ιός έχει έρθει για να μείνει είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι κάθε μέρα που περνάει μας βρίσκει πιο έτοιμους και ικανούς να αντιμετωπίσουμε την πανδημία. Το σύστημα υγείας προετοιμάζεται καλύτερα, φαίνεται ότι αυξάνονται οι θεραπευτικές μας επιλογές και βρισκόμαστε πιο κοντά στην δημιουργία ασφαλούς και αποτελεσματικού εμβολίου.