Πως οι ορμόνες επηρεάζουν την υγεία και τη ευεξία μας

Σας ικανοποίησε; Αν Ναί! Κοινοποιήστε μας και στους φίλους σας.

Το ενδοκρινικό σύστημα, ρυθμίζει την παραγωγή ορμονών, οι οποίες είναι χημικές ουσίες, που ελέγχουν κυτταρικές λειτουργίες και ένα μεγάλο αριθμό φυσιολογικών λειτουργιών στον οργανισμό συμπεριλαμβανομένων, τον μεταβολισμό, τις αναπαραγωγικές διεργασίες, τα επίπεδα οστικής ανάπτυξης, τον βαθμό ενυδάτωσης του σώματος την αναβολική ή καταβολική δράση τους, την ομοιόσταση και την σχέση τους με την Άθληση.

Η Δρ. Παρή Ράπτη, Ιατρός-Ενδοκρινολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης (LabHEM )του Εργαστηρίου του Πανεπιστημίου Πειραιά, μας εξηγεί τη σχέση που έχουν οι ορμόνες του οργανισμού με τη φυσική άσκηση την ευεξία τη  συμπεριφορά, τις επιλογές και τις  δεξιότητες, τις ψυχοτροπικές δράσεις των ορμονών αλλά  και την επίδραση τους στο φαινόμενο του γήρατος.

Ορμόνες και άσκηση: Μια αμφίδρομη σχέση

Η γυμναστική όταν φυσικά γίνεται με συχνότητα αποτελεί πολύτιμο παράγοντα για την υγεία μας.

Οι ορμόνες είναι οι χημικοί αγγελιοφόροι του σώματος. Παράγονται από τους ενδοκρινείς αδένες οι οποίοι βρίσκονται  στο σώμα μας. Από εκεί πηγαίνουν στην κυκλοφορία του αίματος  και τελικά φτάνουν σε όλα τα όργανα και τους ιστούς προκειμένου να ολοκληρώσουν το έργο τους.  Οι διάφορες ορμόνες που παράγει ο οργανισμός,  όπως οι ορμόνες του φύλου οιστρογόνα και τεστοστερόνη, του θυρεοειδούς, η αυξητική ορμόνη, η ινσουλίνη η γλυκαγόνη η κορτιζόλη οι επινεφρίνες, οι νευρομεταβιβαστές όπως η σεροτονίνη κλπ, επηρεάζουν  τη  σωματική ανάπτυξη, το  ανοσοποιητικό, τις μεταβολικές αναπαραγωγικές λειτουργίες, το σωματότυπο, ακόμα και την λειτουργία του κέντρου πείνας και κορεσμού, το θυμικού, το στρες, τον μηχανισμό γήρανσης και, φυσικά, τη φυσική κατάσταση.

Η ενδοκρινολόγος Παρή Ράπτη μας αναλύει τη δράση των ορμονών στη ζωή μας και την υγεία μας. «Όταν οι ορμόνες φθάνουν σε ένα κύτταρο συνεργούν μαζί του προκαλώντας κάποιο βιολογικό αποτέλεσμα. Για παράδειγμα κατά την διάρκεια της άθλησης, διεγείρονται πρωτεΐνες απαραίτητες για την αύξηση της μυϊκής μάζας ή συνθέτονται  ένζυμα που βελτιώνουν την αξιοποίηση διαφόρων ουσιών όπως π.χ. της γλυκαγόνης η οποία είναι απαραίτητη για την αντοχή.

Η συστηματική φυσική δραστηριότητα χαμηλής έντασης, όπως το περπάτημα, το ποδήλατο ή η ενασχόληση με διάφορα σπορ, έχει σημαντική και μετρήσιμη θετική δράση στην υγεία και την λειτουργία ενός οργανισμού.

Αυτό αφορά σχεδόν όλες τις ηλικίες. Τα θετικά αποτελέσματα δεν αφορούν μόνο την εικόνα, την αντοχή, την αυτοεκτίμηση, την διατήρηση καλής κινητικότητας, αλλά επηρεάζουν συνολικά τον οργανισμό.

 Η επίδραση της φυσικής άσκησης γίνεται τόσο μέσω μηχανικής δράσης, όσο και βιοχημικών επιδράσεων. Αναφορικά με το ενδοκρινικό σύστημα, η επίδραση των ορμονών που παράγονται, αυξάνονται ή μειώνονται στη διάρκεια της φυσικής δραστηριότητος ποικίλει ανάλογα με το είδος της άσκησης, την διάρκειά της, την ηλικία κ.λπ., ενδεικτικά δράσεις ορμονών , όπως :

*τεστοστερόνη. Έχει αναβολική δράση (tissue building). Επηρεάζει τη σύνθεση των πρωτεϊνών.

* κορτιζόλη. Ασκεί πολλαπλές δράσεις, ακόμα και στο λιπώδη ιστό.

* επινεφρίνη (αδρεναλίνη). Συμμετέχει στη διάσπαση των υδατανθράκων για παραγωγή ενέργειας.

* Οι ορμόνες του θυρεοειδούς. Παίζουν σπουδαίο ρόλο στους μηχανισμούς του μεταβολισμό.

Εξαιρετικά σημαντικό ρόλο έχει και η παραγωγή ενδορφινών και ενδογενών οπιοειδών που επηρεάζουν το θυμικό και δίνουν προοπτική στην μέρα ώστε να είμαστε χαρούμενοι» υπογραμμίζει η Δρ. Ράπτη.

Η δράση αυτών των ορμονών είναι επιβεβαιωμένη όχι μόνο με εργαστηριακές μετρήσεις προ και μετά τις ασκήσεις, αλλά και στην κλινική εικόνα. Είναι γνωστά τα αποτελέσματα που επιφέρουν στο σχήμα του σώματος και στην ποιότητα διαφορετικών τύπων ιστών του οργανισμού. Οι ορμόνες ως γνωστό μπορεί να επηρεάσουν από την πρόσφυση των μαλλιών έως και το πάχος της γάμπας.

Μέχρι τώρα οι πιο μελετημένες σε αθλητικές διαδικασίες είναι οι ορμόνες του φύλου, η τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα.

«Κάποιες μέρες του κύκλου και κάτω από την δράση των ορμονών ορισμένες ασκήσεις επιτυγχάνουν βέλτιστα αποτελέσματα, μιας και οι αρθρώσεις και οι σύνδεσμοι επιτρέπουν μεγαλύτερη ευκινησία και πλαστικότητα», εξηγεί η ειδικός. «Έχουν γίνει σοβαρές έρευνες με εργαστηριακές μετρήσεις που αποδεικνύουν ότι διαφορετικού τύπου ασκήσεις είναι καταλληλότερες ανάλογα με τη φάση του καταμήνιου κύκλου».

Τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης είναι χαμηλά τις πρώτες μέρες του κύκλου, επομένως αυτές οι ημέρες είναι πιο κατάλληλες για γιόγκα και στρέτσινγκ.

Τις τελευταίες 12 ημέρες του κύκλου τα επίπεδα της προγεστερόνης χαμηλώνουν και η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει. Πιο έντονες δραστηριότητες και περισσότερα επαναληπτικά σετ ασκήσεων συνιστώνται αυτή την περίοδο.

Εξάλλου η τεστοστερόνη (όπως άλλωστε και η κορτιζόλη) εμφανίζει υψηλότερη παραγωγή κατά τις πρώτες πρωινές ώρες και μειώνει τα επίπεδα της αργά το απόγευμα. Έτσι «είναι εμφανές ότι ακόμα και η επιλογή της ώρας για να ασκηθεί κανείς επιφέρει διαφορετικά αποτελέσματα».

Μεγάλη σημασία έχει και ο ύπνος. 6 με 8 ώρες την ημέρα, όχι μόνο για την ξεκούραση του οργανισμού αλλά διότι κατά την διάρκεια του ύπνου, πχ. η αυξητική ορμόνη εμφανίζει μεγαλύτερη ημερήσια συγκέντρωση, κυρίως τις πρώτες ώρες του νυχτερινού ύπνου. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, διότι ο μυς αυξάνεται όταν αναπαυόμαστε και όχι κατά την διάρκεια της προπόνησης κατά την οποία εμφανίζεται μόνο αγγειοδιαστολή, και περισσότερη ποσότητα αίματος για καλύτερη και απαραίτητη οξυγόνωση.

Η μυϊκή μάζα εκτός του ότι είναι γενετικά προσδιορισμένη μπορεί να διεγερθεί με διάφορους τρόπους.

Ο μυϊκός τόνος όμως δεν βρίσκεται μόνο κάτω από τον έλεγχο της δράσης των ορμονών του φύλλου, αλλά και κάτω από την δράση άλλων ορμονών όπως η κορτιζόλη που μπορεί εάν ανευρίσκεται σε μεγάλη ποσότητα να λειτουργήσει με καταβολική δράση και άλλων ορμονών.

«Σε αντίθεση με ό,τι θα περίμενε κανείς, οι προσαρμογές αυτές δεν συμβαίνουν στη διάρκεια της άσκησης, αλλά μετά το τέλος της προπόνησης, κατά την ανάπαυση, όταν το σώμα αναρρώνει από την καταπόνηση που έχει δεχτεί», διευκρινίζει η Δρ. Ράπτη. «Γι’ αυτό τον λόγο, η ανάπαυση αποτελεί σημαντικό τμήμα κάθε προπονητικού προγράμματος. Κυρίως στη διάρκεια της ανάπαυσης εκκρίνονται οι ορμόνες που υποστηρίζουν και καθοδηγούν τις μακροπρόθεσμες προσαρμογές που χρειάζονται οι ασκούμενοι για να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους, είτε ασχολούνται με δραστηριότητες αντοχής είτε δύναμης».

 

Ο ρόλος της ηλικίας

Δυστυχώς για όλους η ηλικία επιφέρει εξαιρετικά έντονες αλλαγές τόσο στο σώμα, στο δέρμα και στα μαλλιά, όσο και στον ψυχισμό. «Αυτές οι αλλαγές είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την μείωση των επιπέδων διαφόρων ορμονών όχι μόνο εκείνων του φύλου, αλλά και του θυρεοειδούς. Η αναβολική τους δράση μέσω της πρωτεϊνικής σύνθεσης με τον χρόνο «ξεθωριάζει». Τα οιστρογόνα μπορεί να μειωθούν απότομα, η τεστοστερόνη μειώνεται πιο ήπια», εξηγεί η Δρ. Ράπτη. «Αν κανείς επιθυμεί να υποστηρίξει το ορμονικό του σύστημα χωρίς φάρμακα, μπορεί να διασφαλίσει μια ορμονική ισορροπία και υγεία μέσω της συστηματικής φυσικής άσκησης.
Εξίσου σημαντικά τέλος, είναι η διατροφή και ο επαρκής ύπνος».

 

 

Σας ικανοποίησε; Αν Ναί! Κοινοποιήστε μας και στους φίλους σας.

Σχόλια

Προσθήκη σχολίου

mood_bad
  • Κανένα σχόλιο ακόμα.
  • chat
    Προσθήκη σχολίου
    keyboard_arrow_up