Ο ιός HPV μολύνει τους βλεννογόνους του ανθρωπίνου σώματος και μεταδίδεται κυρίως με την σεξουαλική επαφή αλλά και με την απλή επαφή με μολυσμένο δέρμα ή αντικείμενα. Οι περισσότερες γυναίκες μολύνονται κατα τη διάρκεια της ζωής τους. Το ίδιο συμβαίνει και με τους άντρες , οι οποίοι ωστόσο σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό από τις γυναίκες παραμένουν ασυμπτωματικοί.

Σύμφωνα με τον μαιευτήρα – γυναικολόγο Ιωάννη Ράπτη στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η μόλυνση απο τον ιό δεν γίνεται αντιληπτή αφού το ανοσοποιητικό σύστημα καταφέρνει και τον περιορίζει. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως η μόλυνση απο συγκεκριμένους τύπους του ιού μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση προκαρκινικών αλλοιώσεων κυρίως του τραχήλου της μήτρας. Αυτές σε περιπτωση που δεν ακολουθηθεί θεραπεία και εφόσον η λοίμωξη παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα ενεργή, μπορούν να εξελιχθούν σε καρκίνο.

Η λοίμωξη απο τον HPV είναι η βασική αιτία εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας αφού ο ιός συναντάται στο 98% περίπου των γυναικών που πάσχουν απο την ασθένεια.

Πόσο μεγάλη είναι η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας σε γυναίκα η οποία έχει μολυνθεί από τον ιο HPV; 

Η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας, από τον τύπο του ιού από τον οποίο έχει μολυνθεί και από το αν σε συνεννόηση με τον ιατρό της συμμετέχει σε τακτικές εξετάσεις πρόληψης της ασθένειας. Επίσης οι σεξουαλικές της συνήθειες αλλά και αυτές του συντρόφου της παίζουν ένα σημαντικό ρόλο.

Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος και η εξειδικευμένη βοήθεια σε περίπτωση προκαρκινικών αλλοιώσεων καθιστούν την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας εξαιρετικά σπάνια.

Πως πραγματοποιείται η πρόληψη;

Ο προληπτικός έλεγχος περιλαμβάνει την πραγματοποίηση τεστ Παπανικολάου ενώ για γυναίκες μεγαλύτερες των 30 ετών υπάρχει δυνατότητα ταυτόχρονης πραγματοποίησης τεστ για τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων υψηλής επικινδυνότητας (HPV hr Test). Και τα δύο τεστ πραγματοποιούνται μέσω λήψης τραχηλικού επιχρίσματος.

Τι συμβαίνει όταν ένα τεστ είναι παθολογικό;

Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε ότι κανένα από τα δύο παραπάνω τεστ δεν θέτει συγκεκριμένη διάγνωση. Συνεπώς ένα παθολογικό τεστ Παπανικολάου ή ένα παθολογικό HPV hr Test δεν σημαίνει ότι η γυναίκα πάσχει ή ότι πρόκειται να νοσήσει.

Ένα παθολογικό τεστ οφείλει να ακολουθηθεί από έναν επανέλεγχο ενώ πολύ συχνά απαιτείται ειδικός κολποσκοπικός έλεγχος από ιατρό εξειδικευμένο στον τομέα αυτόν.

 

Τι είναι η κολποσκόπηση;

Είναι μία ειδική εξέταση κατά την οποία ο εξειδικευμένος ιατρός παρατηρεί με ένα μικροσκόπιο την επιφάνεια του αιδοίου, του κόλπου και του τραχήλου της μήτρας και αναζητεί προκαρκινικές αλλοιώσεις, στις οποίες μπορεί να οφείλεται ένα παθολογικό τεστ Παπανικολάου ή τεστ HPV hr.

Οι προκαρκινικές αυτές αλλοιώσεις εντοπίζονται πολύ πριν καταστούν επικίνδυνες για την ασθενή. Έτσι εξασφαλίζεται η έγκαιρη και κυρίως ελάχιστα επεμβατική θεραπεία και ίαση της ασθενους.

Η εξέταση είναι εντελώς ανώδυνη και διαρκεί λιγότερο από 10 λεπτά. Κατά τη διάρκεια της η ασθενής έχει τη δυνατότητα εάν το επιθυμει να παρακολουθεί ζωντανά από ξεχωριστή οθόνη όλα όσα παρατηρεί ο ιατρός και να λαμβάνει γνώση όλων των ευρημάτων.

Σε περίπτωση παθολογικών κολποσκοπικών ευρημάτων και ανάλογα με τα υπόλοιπα δεδομένα (ιστορικό, τεστ Παπανικολάου, Τεστ HPV hr) δύναται να πραγματοποιηθεί λήψη μικροβιοψίας για την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Αυτή πραγματοποιείται με χορήγηση τοπικής αναισθησίας με μορφή σπρέι και είναι εντελώς ανώδυνη.

Η διαγνωστική ακρίβεια της εξέτασης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάρτιση και την εμπειρία του ιατρού καθώς και από την ποιότητα του μικροσκοπίου.

Τι είναι οι προκαρκινικές αλλοιώσεις (δυσπλασία) και πόσο επικίνδυνες είναι;

Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις είναι αλλοιώσεις που παρατηρούνται στα κύτταρα, τα οποία έχουν μολυνθεί από τον ιό HPV. Διακρίνονται σε αλλοιώσεις χαμηλού, μετρίου και υψηλού βαθμού. Οι αλλοιώσεις χαμηλού και μέτριου βαθμού είναι σχετικά ακίνδυνες, εμφανίζονται σε πολλές γυναίκες και τις περισσότερες φορές εξαφανίζονται από μόνες τους όταν το ανοσοποιητικό σύστημα καταφέρνει και ελέγχει τον ιο. Τις περισσότερες φορές η στενή κολποσκοπική τους παρακολούθηση είναι αρκετή.

Υπάρχουν περιπτώσεις ωστόσο όπου εντοπίζονται εξαρχής προκαρκινικές αλλοιώσεις υψηλού βαθμού ή παρατηρείται εξέλιξη των χαμηλόβαθμων αλλοιώσεων σε υψηλόβαθμες. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει μία μικρή αλλά σημαντική πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Για τον λόγο αυτό οι αλλοιώσεις αυτές αφαιρούνται με μία μικρή και ελάχιστα επιβαρυντική χειρουργική επέμβαση, γεγονός που οδηγεί στην ίαση της ασθενούς.

Πως αντιμετωπίζεται η υψηλόβαθμη δυσπλασία;

Μέχρι πρότινος η χειρουργική αυτή επέμβαση συνίστατο στην κωνοειδή εκτομή μικρού μέρους του τραχήλου της μήτρας. Στις μέρες μας, με την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών ηλεκτροχειρουργικής (εκτομή LEEP) και χειρουργικής λέιζερ, απομακρύνονται πολύ λιγότεροι ιστοί και μόνο οι περιοχές εκείνες, οι οποίες πάσχουν, καθιστώντας την επέμβαση ελάχιστα τραυματική.

Ως εκ τούτου μετεγχειρητικές αιμορραγίες αλλά και μετέπειτα επιπλοκές όπως πρόωρος τοκετός σε περίπτωση εγκυμοσύνης έχουν σχεδόν εξαλειφθεί.