Ασθενείς με XAΠ και κορωνοϊος

Σας ικανοποίησε; Αν Ναί! Κοινοποιήστε μας και στους φίλους σας.

Φέτος είναι πιο επίκαιρη από ποτέ η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια αφού βρίσκει ολόκληρο τον πλανήτη αντιμέτωπο με την πανδημία του νέου κορονοϊού που έχει προσβάλλει 52 εκατομμύρια ανθρώπους και έχει προκαλέσει 1.300.000 θανάτους. Όπως έχει αποδειχτεί, από τον κορονοϊό κινδυνεύουν ιδιαιτέρως οι ασθενείς με ΧΑΠ, μια νόσο που προσβάλει περίπου το 10% των ανθρώπων πάνω από 50 ετών και αποτελεί την 5η αιτία θανάτου, παγκοσμίως. Οι πάσχοντες από ΧΑΠ, ιδιαίτερα σε μέτρια και πιο βαριά μορφή, αν μολυνθούν από τον κορωνοϊό, διατρέχουν διπλάσιο έως τριπλάσιο κίνδυνο να καταλήξουν στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας  και να διασωληνωθούν.

Κάθε χρόνο, η τρίτη Τετάρτη του Νοεμβρίου (18 Νοεμβρίου 2020) έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), από την «Παγκόσμια Πρωτοβουλία κατά της ΧΑΠ», που συσπειρώνει στους κόλπους της οργανώσεις γιατρών και ασθενών και τελεί υπό την αιγίδα της Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, όπως μαρτυρά και η ονομασία της είναι νόσος των πνευμόνων, που προκαλεί στένωση των βρόγχων με συνέπεια την δυσκολία στην αναπνοή. Κύρια αιτία της παραμένει το κάπνισμα, ενεργητικό και παθητικό, η ατμοσφαιρική ρύπανση και το ιστορικό λοιμώξεων στην παιδική ηλικία.

Εκτιμάται ότι έως το 2030 θα αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου και την πέμπτη αιτία αναπηρίας. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι πάσχουν από Χ.Α.Π. περί τα 700.000 άτομα, τα μισά από τα οποία αγνοούν ότι νοσούν.

Εάν δεν υπήρχε το κάπνισμα, η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) δεν θα υπήρχε ή θα ήταν μια σπάνια νόσος. Το κάπνισμα αποτελεί τη σπουδαιότερη αιτία εμφάνισης της ΧΑΠ (85-90%), ενώ άλλα αίτια, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, ευθύνονται σε μικρότερο ποσοστό. Τα στατιστικά στοιχεία αποδεικνύουν, ότι τη στιγμή που το 25-30% όλων των εισαγωγών σε παθολογικές κλινικές οφείλεται σε αναπνευστικά νοσήματα, ποσοστό 50% αυτών αφορά τη ΧΑΠ. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι περίπου 500-700 χιλιάδες συνάνθρωποί μας πάσχουν από ΧΑΠ, ενώ οι μισοί περίπου από αυτούς δεν το γνωρίζουν.

Ποιοι είναι οι παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ).

Κάπνισμα: Οι καπνιστές έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης συμπτωμάτων από το αναπνευστικό (όπως για παράδειγμα χρόνιος βήχας) και διαταραχής της σωστής λειτουργίας των πνευμόνων. H FEV1 (Βίαια εκπνεόμενος όγκος στο πρώτο δευτερόλεπτο) στους καπνιστές μειώνεται με ταχύτερο ρυθμό, οδηγώντας με μεγαλύτερη πιθανότητα στην ανάπτυξη ΧΑΠ σε σχέση με τους μη καπνιστές.

Εσωτερική ρύπανση:  Η καύση ξύλου ή βιομάζας για τις καθημερινές ανάγκες μιας κατοικίας αποτελεί παράγοντα κινδύνου ανάπτυξης ΧΑΠ.

Επαγγελματική Έκθεση:  Αθροιστικό ρόλο στην ανάπτυξη ΧΑΠ διαδραματίζει η έκθεση σε ανόργανη και οργανική σκόνη. Σε αρκετά δημοσιεύματα της διεθνούς βιβλιογραφίας το συναντάμε ως work-related COPD δηλαδή ως ΧΑΠ σχετιζόμενη με την εργασία. Πιο συγκεκριμένα, η  έκθεση σε σκόνη άνθρακα, η εργασία στα λατομεία και τους χώρους παραγωγής δημητριακών,  οι γεωργικές εργασίες, και η εργασία σε μονάδες εκτροφής ζώων αποτελούν επαγγελματικούς παράγοντες κινδύνου ανάπτυξης ΧΑΠ. Επιπλέον παράγοντα κινδύνου αποτελεί η καύση βιομάζας και η εργασία σε εργοστάσια παραγωγής χαρτιού και σε βιοτεχνίες υφασμάτων. Αξίζει βέβαια να αναφερθεί ότι η επίδραση της επαγγελματικής έκθεσης είναι μικρότερη από εκείνη του καπνίσματος. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον ρόλο της επαγγελματικής έκθεσης μπορείτε να βρείτε στην ενότητα ΧΑΠ και Εργασία.

Εξωτερική ατμοσφαιρική ρύπανση

Γενετικοί παράγοντες: Σχετίζονται με την έλλειψη α1 αντιθρυψίνης (ένζυμο που υπάρχει φυσιολογικά στον ανθρώπινο οργανισμό). Εάν η έλλειψη είναι πλήρης, η ανάπτυξη ΧΑΠ-εμφυσήματος είναι βέβαιη από την νεαρή ηλικία, σε διαφορετική περίπτωση σημαντικό ρόλο παίζει και η συνύπαρξη και των άλλων εκλυτικών παραγόντων. Το 1,5 % των ασθενών με ΧΑΠ εμφανίζουν έλλειψη α1-αντιθρυψίνης.

Ηλικία και φύλο: Όσο αυξάνεται η ηλικία αυξάνεται η πιθανότητα ανάπτυξης ΧΑΠ. Το φύλο δεν παίζει κάποιο ρόλο στην ανάπτυξη της ΧΑΠ. Παλαιότερα υπήρχε η άποψη ότι το ανδρικό φύλο αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης ΧΑΠ. Πλέον, σύμφωνα με μελέτες, υπερισχύει η  άποψη ότι και τα δύο φύλα διαδραματίζουν τον ίδιο ρόλο.

Ανάπτυξη Πνευμόνων: Οποιοσδήποτε παράγοντας επηρεάζει την ανάπτυξη των πνευμόνων στην παιδική ηλικία μπορεί να συντελέσει στην ανάπτυξη ΧΑΠ.

Κοινωνικοοικονομικό επίπεδο: Έχει διαπιστωθεί ότι η ανέχεια σχετίζεται με έκπτωση της αναπνευστικής λειτουργίας και αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης ΧΑΠ. Αυτό πιθανόν να σχετίζεται στις συνθήκες διαβίωσης των ασθενών με ΧΑΠ καθώς και στις δυνατότητες που έχουν να προσφύγουν σε μία δομή παροχής υπηρεσιών υγείας όταν την χρειαστούν.

Άσθμα και Βρογχική Υπεραντιδραστικότητα: Το άσθμα ειδικά το κακώς θεραπευμένο σχετίζεται με χρόνια έκπτωση της αναπνευστικής λειτουργίας.

Χρόνια Βρογχίτιδα: Αυξάνει την πιθανότητα παροξύνσεων.

Φλεγμονές: Το ιστορικό λοιμώξεων του αναπνευστικού σε παιδική ηλικία σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα έκπτωσης της αναπνευστικής λειτουργίας στην ενήλικη ζωή.

Παθοφυσιολογία στην ΧΑΠ

Στην χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια  διακρίνονται κυρίως δύο κλινικές μορφές: η χρόνια βρογχίτιδα ( περιλαμβάνει τους ασθενείς που έχουν βήχα με φλέματα για 3 τουλάχιστον μήνες κάθε χρόνο τα δύο τελευταία έτη) και το εμφύσημα.

Στην χρόνια βρογχίτιδα έχουμε υπερτροφία των υποβλεννογόνιων αδένων του τραχειοβρογχικού δέντρου (είναι τα όργανα που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παραγωγή των εκκρίσεων μέσα στον πνεύμονα)  και αύξηση του αριθμού των καλυκοειδών κυττάρων (είναι κύτταρα που βρίσκονται στους αεραγωγούς και εκκρίνουν ουσίες). Η χρόνια έκθεση του βλεννογόνου των αεραγωγών στον καπνό του τσιγάρου έχει ως αποτέλεσμα την μεταπλασία  (μετατροπή) των κροσσωτών κυττάρων σε πλακώδη και την αύξηση του αριθμού των κυττάρων που παράγουν βλέννη. Αποτέλεσμα των παραπάνω διεργασιών είναι η υπερέκκριση βλέννας, αποτυχία διατήρησης της φυσιολογικής βλεννοκροσσωτής κάθαρσης (ονομάζουμε την ικανότητα του οργανισμού να αποβάλλει τα φλέματα) και η αύξηση της απόχρεμψης.

Στο εμφύσημα έχουμε την καταστροφή του τοιχώματος των βρόγχων πέρα από τα τελικά βρογχιόλια (στο τελευταίο τμήμα των αεραγωγών) με απότοκο την μόνιμη διάταση των αεροφόρων οδών και την παγίδευση αέρα. Διακρίνεται σε πανλοβιώδες εμφύσημα που παρατηρείται σε όλον τον πνεύμονα και ξεκινάει κυρίως από τους κάτω λοβούς (εκδηλώνεται σε αυτούς που έχουν έλλειψη α1- αντιθρυψίνης) και στο κεντρολοβιώδες που εκδηλώνεται κυρίως στους καπνιστές.

Σπάνια μπορεί κάποιος ασθενής να έχει εμφύσημα και ταυτόχρονα πνευμονική ίνωση. Αυτή η συνύπαρξη αποκαλείται CPFE.

Για περισσότερες πληροφορίες για την παθοφυσιολογία της  ΧΑΠ συμβουλευτείτε τον πνευμονολόγο σας!

700.000 άνθρωποι πάσχουν στην Ελλάδα από τη ΧΑΠ
600.000 πάσχουν λόγω του τσιγάρου.
Ωστόσο η ΧΑΠ μπορεί να προληφθεί περιορίζοντας παράγοντες που είναι υπό τον έλεγχο μας.
Ενημερώσου πώς θα προστατεύσεις τον εαυτό σου και αυτούς που αγαπάς.

www.xap.gr

Σας ικανοποίησε; Αν Ναί! Κοινοποιήστε μας και στους φίλους σας.

Σχόλια

Προσθήκη σχολίου

mood_bad
  • Κανένα σχόλιο ακόμα.
  • chat
    Προσθήκη σχολίου
    keyboard_arrow_up